Mükellefler ve Mali Müşavirler Ne Beklemeli?

Türkiye’de uzun yıllar uygulandıktan sonra kaldırılan 4. dönem geçici vergi, yapılan son düzenlemeyle yeniden yürürlüğe girmiştir. Bu değişiklik, özellikle kurumlar vergisi mükellefleri ve mali müşavirler açısından yıl sonu iş yükünü ve vergi planlamasını doğrudan etkilemektedir.

Bu yazıda; 4. dönem geçici verginin ne olduğu, neden geri geldiği, kimleri kapsadığı ve uygulamada nelere dikkat edilmesi gerektiği ele alınacaktır.

Geçici Vergi Nedir?

Geçici vergi; gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, yıl içinde elde ettikleri kazançlar üzerinden üçer aylık dönemler itibarıyla hesaplayıp ödedikleri bir vergi türüdür. Amaç, yıl sonunda ödenecek vergiyi beklemeden devlete düzenli gelir sağlamak ve mükellefin vergi yükünü yıl içine yaymaktır.

4. Dönem Geçici Vergi Nedir?

4. dönem geçici vergi, Ekim–Kasım–Aralık aylarını kapsayan ve yılın son çeyreği için hesaplanan geçici vergidir. Önceki yıllarda bu dönem için beyanname verilmesi uygulamadan kaldırılmış, yıl sonu kurumlar vergisi beyannamesiyle mahsup yoluna gidilmişti.

Yeni düzenleme ile birlikte bu uygulama tekrar hayata geçirilmiştir.

Neden Geri Getirildi?

4. dönem geçici verginin yeniden uygulanmasının başlıca nedenleri şunlardır:

• Kamu gelirlerinin yıl içine dengeli yayılması

• Yıl sonu kurumlar vergisi tahsilatının gecikmesini önlemek

• Enflasyonist ortamda vergi tahsilatının değer kaybını azaltmak

• Bütçe disiplinini güçlendirmek

Bu adım, daha çok mali denge ve nakit akışı yönetimi açısından alınmış bir karar olarak değerlendirilmektedir.

Kimler İçin Geçerli?

• Kurumlar vergisi mükellefleri

• Gelir vergisine tabi olup geçici vergi mükellefi olan işletmeler

Ancak bazı mükellef grupları (basit usul, zirai kazanç sahipleri vb.) için istisnalar bulunabilir. Bu nedenle her mükellefin durumu özel olarak değerlendirilmelidir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

🔹 Yıl sonu işlemleri erkene çekildi
Amortismanlar, karşılıklar, reeskontlar ve stok değerlemeleri artık 4. dönem için daha erken hesaplanmak zorunda.

🔹 İş yükü arttı
Özellikle Aralık ayı kapanışları, mali müşavirler için ciddi bir zaman baskısı yaratmaktadır.

🔹 Mahsup ve iade süreçleri
4. dönem geçici vergi, kurumlar vergisinden mahsup edilecek; fazla ödenen tutarlar iade veya sonraki dönemlere devredilebilecektir.

🔹 Nakit planlaması önemli
Şirketlerin yıl sonu nakit akışlarını bu yeni ödeme yükümlülüğüne göre planlaması gerekmektedir.

Mali Müşavirler Açısından Değerlendirme

4. dönem geçici verginin geri gelmesi, muhasebe mesleğinde özellikle yılın son ayında yoğunluk ve sorumluluğu artırmıştır. Bu nedenle;

• Mükelleflerle erken iletişim kurulmalı

• Belgeler Aralık ayı bitmeden toplanmalı

• Olası vergi yükleri önceden hesaplanarak sürprizlerin önüne geçilmelidir

Sonuç

4. dönem geçici verginin yeniden uygulanması, hem mükellefler hem de mali müşavirler için alışkanlıkların yeniden düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır. Doğru planlama ve zamanında hazırlık ile bu sürecin sorunsuz yönetilmesi mümkündür.

Vergisel risklerin azaltılması ve nakit dengesinin korunması adına, mükelleflerin profesyonel destek alması her zamankinden daha önemli hale gelmiştir.